PARTNERZY

1918 – 2018 STULECIE ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ

W 2018 r. państwo polskie obchodzi setną rocznicę odzyskania niepodległości. Po 123 latach zaborów, procesów germanizacyjnych i rusyfikacyjnych, Polska ponownie stała się krajem niepodległym, który przez kolejne lata budował swój ustrój, kształtował granice i podejmował próby odbudowy gospodarki. Stało się to za sprawą wytrwałości i ofiarności polskiego społeczeństwa, które w okresie niewoli dbało, by nowe pokolenia Polaków pamiętały o tradycjach, kulturze i historii Polski.

W latach pierwszej wojny światowej (1914-1918) wystąpiły sprzyjające okoliczności dla sprawy polskiej. Zaborcy Polski stanęli wówczas naprzeciwko siebie. Składali narodowi polskiemu obietnice, których realizację odkładali na okres powojenny. Sami Polacy nie czekali z założonymi rękami. Legiony Piłsudskiego, Błękitna Armia Hallera, to tylko dwa przykłady walki na frontach I wojny światowej. Wielu jej bohaterów pozostaje anonimowych.

W związku ze zbliżającą się rocznicą już 11 listopada 2016 r. prezydent  Andrzej Duda zaapelował o wspólne przygotowanie i świętowanie obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę w 2018. Pół roku później, w maju 2017 r. Sejm RP VIII kadencji zdecydował o ustanowieniu roku 2018 Rokiem Jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości. Okazją do inauguracji obchodów stała się 150 rocznica urodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego, która przypadała na 5 grudnia 2017 r.

Również  Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło rok szkolny 2017/2018 „Rokiem dla Niepodległej”. W związku z tym także nasza szkoła przystępuje do programu obchodów 100 rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę. Co miesiąc, aż do grudnia 2018 r. zapraszamy do wzięcia udziału w wykładach, konkursach, wydarzeniach i akcjach informacyjnych organizowanych na terenie Zespołu Szkół Technicznych. Czekamy na Wasze propozycje imprez, także tych pozaszkolnych, w których nasi uczniowie mogliby wziąć udział.

Anna Roszak i Ewa Michalak

KALENDRAIUM NIEPODLEGŁOŚCI - Styczeń 1918 r

2 stycznia 1918 roku generałowie Ludendorff i Hindenburg  sprzeciwili się pomysłowi rozwiązania sprawy Polski w oparciu o Austrię.  Pod groźbą dymisji uzyskali decyzję włączenia do Niemiec przygranicznych terenów Królestwa Polskiego i pozbawienie go prawa do samodzielnej polityki zagranicznej.

3 stycznia 1918 roku Rada Regencyjna wydaje dekret o organizacji władz naczelnych w Królestwie Polskim. Władza podzielona została pomiędzy Radę Regencyjną, Radę Stanu i Radę Ministrów.

5 stycznia 1918 roku David Lloyd George - premier Wielkiej Brytanii - na zjeździe związków zawodowych stwierdza konieczność utworzenia niepodległej Polski, w której znalazłyby się "wszystkie żywioły rdzennie polskie, które chcą wejść w jej skład".

8 stycznia 1918 roku prezydent Wilson przedstawia Kongresowi USA w 14-punktowym orędziu program pokoju światowego, w którym zawarł obietnicę utworzenia niepodległego państwa polskiego.

17 stycznia 1918 roku premier Jan Kucharzewski wystosowuje depesze do rządów Niemiec i Austrii domagając się dopuszczenia do udziału w rokowaniach brzeskich. W odpowiedzi niemiecki minister spraw zagranicznych poinformuje go, że przeciwna temu jest strona bolszewicka, która nie uznaje państwa polskiego utworzonego aktem 5 XI.

14 PUNKTÓW PREZYDENTA WILSONA

Thomas Woodrow Wilson urodził się 28 grudnia 1856 w Staunton w stanie Wirginia. Wychował się w rodzinie pastora. Ukończył Uniwersytet Princeton, studiował też na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Wirginii, po czym rozpoczął karierę naukową. Już w 1902 roku został rektorem Uniwersytetu Princeton. Na fotelu prezydenta zasiadł 4 marca 1913. Na okres jego prezydentury przypada i wojna światowa. Po miesiącach neutralności, ostatecznie w kwietniu 1917 r. Stany Zjednoczone przystępują do działań zbrojnych po stronie Ententy.

Po zakończeniu wojny uczestniczył w obradach konferencji pokojowej w Wersalu i był jednym z konstruktorów traktatu pokojowego z Niemcami. Pomimo, że zabiegał o utworzenie Ligi Narodów, Stany Zjednoczone nie przystąpiły do tej organizacji. 

W 1919 r. otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za przyczynienie się do powstania LN. Zmarł 5 lat później.

Czternaście punktów Wilsona – program pokojowy, który przedstawił 8 stycznia 1918 roku w orędziu do Kongresu prezydent Thomas Woodrow Wilson.  Postulował w nim podjęcie działań, które należałoby przedsięwziąć, by zapewnić sprawiedliwszy świat po I wojnie światowej. Realizacja ich miałaby też zapobiec kolejnemu konfliktowi. Dla Polski ważny był 13. punkt, mówiący o utworzeniu niepodległego państwa polskiego z dostępem do morza na terenach zamieszkanych w większości przez ludność polską.

1.     Porozumienia pokojowe będą jawnie zawierane, nie będzie już porozumień tajnych. Dyplomacja ma działać jawnie i publicznie.

2.     Całkowita wolność żeglugi na morzach, poza wodami terytorialnymi, zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny, poza przypadkami, kiedy morza te będą zamknięte całkowicie lub częściowo przez działania międzynarodowe, mające na celu wykonanie międzynarodowych porozumień.

3.     Zniesienie barier gospodarczych i ustalenie warunków handlu równych dla wszystkich narodów akceptujących pokój i stowarzyszonych dla jego utrzymania.

4.     Wzajemna wymiana wystarczających gwarancji, tak aby zbrojenia narodowe zostały zredukowane do minimum.

5.     Rozstrzygnięcie sporów kolonialnych w atmosferze swobodnej, otwartej i całkowicie bezstronnej, ale przestrzegając zasady, że interesy ludności zainteresowanej mają równą wagę co interesy Rządów.

6.     Ewakuacja wszystkich rosyjskich terytoriów i uregulowanie stosunków z Rosją. Rosja ma prawo do samookreślenia swojego ustroju politycznego.

7.     Belgia musi być ewakuowana i stać się w pełni suwerennym krajem.

8.     Terytorium francuskie zostanie uwolnione i odbudowane.  Alzacja i Lotaryngia mają powrócić do Francji.

9.     Korekta granicy włoskiej wzdłuż linii narodowościowej.

10. Stworzenie możliwości autonomicznego rozwoju narodom Austro – Węgier.

11. Rumunia, Serbia i Czarnogóra odzyskają utracone w czasie wojny terytoria, Serbii zostanie przyznany wolny dostęp do morza, stosunki między różnymi państwami bałkańskimi muszą być oparte na przyjacielskich porozumieniach, uwzględniających linie podziału wspólnot i narodowości.

12. Ludności tureckiej Imperium Osmańskiego zapewniona zostanie suwerenność i bezpieczeństwo, innym narodom zamieszkującym Imperium przysługuje prawo do bezpieczeństwa i rozwoju, oraz autonomia. Dardanele zostaną otwarte dla okrętów i statków handlowych, zabezpieczone gwarancją międzynarodową.

13. Stworzenie niepodległego państwa polskiego na terytoriach zamieszkanych przez ludność bezsprzecznie polską, z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą, integralność terytoriów tego państwa powinna być zagwarantowana przez konwencję międzynarodową.

Stworzenie Ligi Narodów, której celem będzie zapewnienie gwarancji niepodległości politycznej oraz integralności terytorialnej wszystkich państw.